Bilgisayara yeni bir program yüklemek artık eskisi kadar kolay bir karar değil. Ücretsiz olduğu söylenen birçok yazılım reklam gösteriyor, özelliklerin yarısını ücretli pakete saklıyor veya daha kötüsü, kullanıcının verilerini toplamaya çalışıyor.

Buna karşılık internette sessizce geliştirilen, herhangi bir abonelik istemeden günlük işleri ciddi biçimde kolaylaştıran programlar da var. Üstelik bunların önemli bir bölümü açık kaynak kodlu olduğu için yalnızca ücretsiz değil, aynı zamanda topluluk tarafından incelenebilir durumda.

Bu yazıda VLC, WinRAR, CCleaner veya 7-Zip gibi herkesin bildiği programlardan bahsetmeyeceğiz. Listede dosyaları internete yüklemeden başka bir cihaza gönderen, videoları kalite kaybı yaşamadan kesen, Android telefonunuzu bilgisayardan yönetmenizi sağlayan ve yazdığınız tekrar eden metinleri otomatik tamamlayan daha az bilinen araçlar bulunuyor.

İşte bilgisayar kullanımınızı gerçekten kolaylaştırabilecek, çoğu kullanıcının henüz keşfetmediği 10 ücretsiz yazılım.

1. LocalSend: İnternete Yüklemeden Cihazlar Arasında Dosya Gönderin

Telefonunuzdaki büyük bir videoyu bilgisayara aktarmak istediğinizde kendinize e-posta göndermek, bulut depolamaya yüklemek veya kablo aramak zorunda kalabilirsiniz. LocalSend bu süreci oldukça basitleştiriyor.

Aynı Wi-Fi ağına bağlı cihazlar birbirini otomatik olarak görebiliyor. Ardından dosyayı, klasörü veya metni seçerek doğrudan diğer cihaza gönderebiliyorsunuz. Aktarım yerel ağ içerisinde gerçekleştiği için dosyanın önce harici bir sunucuya yüklenmesi gerekmiyor.

LocalSend; Windows, macOS, Linux, Android ve iOS üzerinde çalışıyor. Tamamen ücretsiz ve açık kaynak kodlu olan program, internet bağlantısı bulunmadığında bile aynı yerel ağdaki cihazlar arasında aktarım yapabiliyor.

LocalSend hangi durumlarda kullanışlı?

• Telefondaki fotoğraf ve videoları bilgisayara aktarmak
• İki bilgisayar arasında büyük dosyalar göndermek
• Android ile iPhone arasında dosya paylaşmak
• Kendinize bağlantı veya kısa metin göndermek
• Bulut depolama kullanmadan özel belgeleri aktarmak

Programın en güzel tarafı, hesap oluşturma zorunluluğunun olmaması. Uygulamayı iki cihaza kurup aynı ağa bağlanmanız çoğu zaman yeterli oluyor.

2. Flow Launcher: Windows Aramasının Olması Gereken Hali

Windows’un başlat menüsündeki arama özelliği zaman zaman basit bir dosyayı bulmakta bile zorlanabiliyor. Flow Launcher ise klavyeden ayrılmadan programlara, dosyalara, klasörlere ve çeşitli sistem komutlarına ulaşmayı sağlıyor.

Varsayılan kısayol kullanılarak ekranın ortasında küçük bir arama kutusu açılıyor. Buraya program adını, dosya ismini veya gerçekleştirmek istediğiniz işlemi yazabiliyorsunuz. Hesap makinesi, internet araması, yer imleri, sistem ayarları ve komut çalıştırma gibi özellikler de aynı alan üzerinden kullanılabiliyor.

Flow Launcher ücretsiz ve açık kaynak kodlu bir Windows uygulaması. Topluluk tarafından hazırlanan eklentiler sayesinde temel bir arama aracından çok daha kapsamlı bir üretkenlik merkezine dönüştürülebiliyor.

Örneğin yalnızca birkaç tuş kullanarak hesaplama yapabilir, açık pencereler arasında geçiş yapabilir, bilgisayarda bir klasör bulabilir veya sık kullandığınız internet sitelerinden birini açabilirsiniz.

Kimler kullanmalı?

Bilgisayarını ağırlıklı olarak klavyeyle kullananlar, yazılımcılar, sürekli dosya arayanlar ve masaüstünde çok sayıda program bulunduranlar Flow Launcher’dan ciddi anlamda yararlanabilir.

3. LosslessCut: Videoları Kalite Kaybı Olmadan Kesin

Bir videonun başındaki veya sonundaki gereksiz bölümü çıkarmak için kapsamlı bir kurgu programı açmak çoğu zaman gereksizdir. Üstelik video tekrar dışa aktarıldığında görüntü kalitesi düşebilir ve işlem uzun sürebilir.

LosslessCut, desteklenen işlemlerde videoyu yeniden kodlamadan kesmeye odaklanıyor. Bu sayede uzun bir videodan belirli bölümleri çıkarmak, videoyu parçalara ayırmak veya birkaç klibi birleştirmek oldukça hızlı gerçekleşebiliyor.

Program, FFmpeg altyapısını kullanan çapraz platformlu bir grafik arayüz sunuyor. Video, ses ve altyazı dosyalarında hızlı ve kayıpsız işlemler gerçekleştirmek amacıyla geliştiriliyor.

LosslessCut ile neler yapılabilir?

• Videonun başını ve sonunu kesmek
• Uzun kayıtları küçük parçalara ayırmak
• İstenmeyen sahneleri çıkarmak
• Birden fazla videoyu birleştirmek
• Video içerisindeki sesi ayırmak
• Dosyanın yönünü veya bazı meta verilerini değiştirmek

LosslessCut özellikle oyun kaydı, güvenlik kamerası görüntüsü, telefon videosu ve ekran kaydı düzenleyenler için kullanışlı. Karmaşık efektler eklemek için tasarlanmamış olması bir eksiklik değil; programın amacı basit kesme işlemlerini olabilecek en hızlı şekilde tamamlamak.

4. ShareX: Ekran Görüntüsünden Çok Daha Fazlası

ShareX ilk bakışta bir ekran görüntüsü alma programı gibi görünüyor. Ancak içerisinde ekran kaydı, GIF oluşturma, renk seçme, metin tanıma, açıklama ekleme ve otomatik işlem oluşturma gibi çok sayıda araç bulunuyor.

Belirli bir pencereyi, ekranın seçilen bölümünü, tüm monitörü veya uzun bir internet sayfasını yakalayabiliyorsunuz. Görüntü alındıktan sonra dosyayı otomatik olarak belirli bir klasöre kaydetmek, panoya kopyalamak veya düzenleyicide açmak mümkün.

ShareX, Windows için geliştirilen ücretsiz ve açık kaynak kodlu bir ekran yakalama aracıdır. Ekran görüntüsü ve ekran kaydının yanında dosya paylaşımı ve özelleştirilebilir üretkenlik işlemleri de sunar.

ShareX’i farklı yapan nedir?

Programda “iş akışı” oluşturabilirsiniz. Örneğin bir ekran görüntüsü aldığınızda ShareX sırasıyla şu işlemleri otomatik olarak gerçekleştirebilir:

1. Görüntüyü belirlenen boyuta küçültür.
2. Dosyayı belirli biçimde adlandırır.
3. Seçtiğiniz klasöre kaydeder.
4. Görselin dosya yolunu panoya kopyalar.

Bu özellik içerik üretenler, teknik destek çalışanları, blog yazarları ve sürekli ekran görüntüsü paylaşan kullanıcılar için büyük zaman kazandırabilir.

5. Espanso: Sürekli Yazdığınız Cümleleri Otomatik Tamamlayın

Her gün aynı e-posta adresini, açıklamayı, kod parçasını veya müşteri mesajını tekrar tekrar yazıyorsanız Espanso oldukça faydalı olabilir.

Espanso bir “metin genişletme” programıdır. Önceden belirlediğiniz kısa ifadeleri algılar ve bunları otomatik olarak daha uzun metinlere dönüştürür.

Örneğin :mail yazdığınızda tam e-posta adresiniz, :adres yazdığınızda açık adresiniz veya :tesekkur yazdığınızda hazırladığınız uzun teşekkür mesajı otomatik olarak eklenebilir.

Espanso; Windows, macOS ve Linux üzerinde çalışan, gizlilik odaklı, ücretsiz ve açık kaynak kodlu bir metin genişletme aracıdır.

Nerelerde kullanılabilir?

• Hazır müşteri destek cevapları
• E-posta imzaları
• Sosyal medya bağlantıları
• Sık kullanılan kod parçaları
• Tarih ve saat ekleme
• Uzun ürün açıklamaları
• Adres ve iletişim bilgileri
• Standart iş başvurusu metinleri

Espanso yalnızca birkaç kelimeyi tamamlayan basit bir otomatik düzeltme aracı değildir. Formlar, değişkenler ve özel tetikleyiciler kullanılarak daha gelişmiş şablonlar da hazırlanabilir.

6. scrcpy: Android Telefonunuzu Bilgisayardan Kontrol Edin

Telefon ekranını bilgisayara aktaran programların çoğu reklam gösterir, hesap oluşturmanızı ister veya ücretsiz sürümde görüntü kalitesini sınırlar. scrcpy ise bu işlemi daha sade bir yaklaşımla gerçekleştiriyor.

Android cihaz USB üzerinden veya uygun yapılandırmayla yerel ağ üzerinden bilgisayara bağlanabiliyor. Telefonun görüntüsü bilgisayarda açılırken klavye ve fare kullanarak cihazı kontrol etmek de mümkün oluyor.

scrcpy ücretsiz ve açık kaynak kodlu bir projedir. Android cihazın görüntü ve sesini USB ya da TCP/IP bağlantısı üzerinden bilgisayara aktarabilir ve cihazın klavye ile fare kullanılarak kontrol edilmesini sağlayabilir. Projenin geliştiricileri, resmî dağıtım kaynağının GitHub deposu olduğunu özellikle belirtiyor.

scrcpy ne işe yarar?

• Telefon ekranını bilgisayarda göstermek
• Mobil uygulama sunumu yapmak
• Klavye kullanarak telefonda uzun metin yazmak
• Telefon ekranını kaydetmek
• Uygulama geliştirirken cihazı test etmek
• Bildirimleri kontrol etmek
• Bilgisayardan sürükleyip bırakma ve kopyalama işlemleri yapmak

Programın klasik bir kurulum ekranı yerine komut satırı seçenekleri bulunması ilk başta teknik görünebilir. Ancak temel kullanım için hazır dosyayı çalıştırmak çoğu zaman yeterlidir.

7. Stirling PDF: PDF İşlemlerini Kendi Bilgisayarınızda Yapın

İnternette “PDF birleştir”, “PDF sıkıştır” veya “PDF’yi Word’e çevir” şeklinde arama yaptığınızda çok sayıda siteyle karşılaşabilirsiniz. Bu sitelerde işlem yapabilmek için belgenizi tanımadığınız bir sunucuya yüklemeniz gerekir.

Stirling PDF, benzer işlemleri kendi bilgisayarınızda veya kendi sunucunuzda çalıştırabileceğiniz açık kaynaklı bir platformda topluyor.

Belgeleri birleştirme, sayfaları ayırma, döndürme, sıkıştırma, filigran ekleme, sayfa sıralama ve çeşitli dönüştürme işlemleri aynı arayüz üzerinden gerçekleştirilebiliyor. Resmî belgelerinde 60’tan fazla PDF aracının bulunduğu belirtiliyor.

Stirling PDF neden önemli?

Özellikle kimlik belgesi, sözleşme, fatura veya şirket evrakı gibi hassas dosyalarda çevrim içi PDF sitelerine güvenmek istemeyebilirsiniz. Stirling PDF’yi kendi sisteminizde çalıştırdığınızda belgeleriniz üzerinde daha fazla kontrol sahibi olursunuz.

Kurulumu standart masaüstü programlarından biraz daha teknik olabilir. Docker kullananlar için kurulumu oldukça kolayken, teknik bilgisi az olan kullanıcıların başlangıçta bir rehbere ihtiyaç duyması mümkündür.

8. Syncthing: Kendi Dosya Eşitleme Sisteminizi Kurun

Bir klasörde yaptığınız değişikliklerin diğer bilgisayarda da otomatik olarak görünmesini istiyorsanız genellikle Google Drive, OneDrive veya Dropbox gibi hizmetler kullanılır. Syncthing ise aynı ihtiyaca farklı bir çözüm getiriyor.

Program, belirlediğiniz klasörleri izin verdiğiniz cihazlar arasında sürekli olarak eşitliyor. Merkezi bir bulut hesabı kullanmak zorunda kalmadan kendi cihazlarınız arasında dosya senkronizasyonu oluşturabiliyorsunuz.

Syncthing, açık kaynak kodlu ve sürekli dosya eşitleme amacıyla geliştirilen bir programdır. Kullanıcı hangi klasörün hangi cihazlarla paylaşılacağını kendisi belirleyebilir.

Syncthing için örnek kullanım alanları

• Masaüstü ve dizüstü bilgisayardaki çalışma klasörlerini eşitlemek
• Not arşivini birden fazla cihazda güncel tutmak
• Fotoğraf klasörlerini başka bir bilgisayara aktarmak
• Ev ve iş bilgisayarı arasında belirli belgeleri paylaşmak
• Kendi sunucunuza otomatik dosya kopyalamak

Burada önemli bir ayrıntı var: Senkronizasyon ile yedekleme aynı şey değildir. Bir dosyayı yanlışlıkla silerseniz bu değişiklik diğer cihazlara da aktarılabilir. Bu nedenle önemli belgeler için Syncthing’in yanında bağımsız bir yedekleme sistemi kullanmak daha doğru olur.

9. Kopia: Dosyalarınızı Şifreli ve Verimli Biçimde Yedekleyin

Bilgisayar kullanıcılarının büyük bölümü yedekleme yapması gerektiğini biliyor ancak nereden başlayacağını bilmiyor. Dosyaları ara sıra harici diske kopyalamak işe yarasa da düzenli ve sürümlü bir yedekleme sistemi kadar güvenilir değildir.

Kopia, belirlediğiniz klasörlerin belirli zamanlardaki görüntülerini, yani anlık yedeklerini oluşturabiliyor. Yedekler yerel diske, ağ depolama alanına, sunucuya veya desteklenen bulut hizmetlerine kaydedilebiliyor.

Program; istemci tarafında şifreleme, sıkıştırma, artımlı yedekleme ve veri tekilleştirme özellikleri sunuyor. Veri tekilleştirme sayesinde daha önce yedeklenmiş aynı veri parçalarının tekrar tekrar depolanması azaltılarak yerden tasarruf edilebiliyor. Kopia’nın hem grafik arayüzü hem de komut satırı sürümü bulunuyor.

Kopia kimler için uygun?

• Önemli proje klasörlerini korumak isteyenler
• Fotoğraf ve video arşivi bulunanlar
• Birden fazla yedek sürümüne ihtiyaç duyanlar
• NAS veya ev sunucusu kullananlar
• Bulut alanına yüklemeden önce dosyalarını şifrelemek isteyenler

İlk yapılandırması LocalSend gibi birkaç saniyede tamamlanmayabilir. Buna karşılık doğru şekilde kurulduğunda uzun süre arka planda çalışan düzenli bir yedekleme sistemi elde edebilirsiniz.

10. KeePassXC: Şifrelerinizi Kendi Kontrolünüzde Tutun

Aynı parolayı birden fazla sitede kullanmak ciddi bir güvenlik sorunu oluşturur. Fakat her hesap için farklı ve uzun bir parola belirlediğinizde bunları hatırlamak neredeyse imkânsız hale gelir.

KeePassXC, parolaları şifrelenmiş bir veritabanı dosyasında saklıyor. Kullanıcının yalnızca ana parolayı hatırlaması yeterli oluyor. Veritabanı dosyasının nerede tutulacağına ve nasıl yedekleneceğine kullanıcı karar veriyor.

KeePassXC; Windows, macOS ve Linux üzerinde çalışan, ücretsiz ve açık kaynak kodlu bir parola yöneticisidir. Tarayıcı uzantısı kullanılarak giriş alanlarının otomatik doldurulması da mümkündür.

KeePassXC’nin öne çıkan özellikleri

• Güçlü ve rastgele parola oluşturma
• Parolaları kategorilere ayırma
• Not, kullanıcı adı ve bağlantı saklama
• Tarayıcı üzerinden otomatik doldurma
• Veritabanını yerel olarak saklama
• Birden fazla veritabanı kullanma
• Parola güvenliğini kontrol etme

Ancak burada önemli bir sorumluluk kullanıcıya düşüyor. Veritabanı dosyasını ve ana parolayı kaybederseniz hesabınıza yeniden erişmeniz mümkün olmayabilir. Bu nedenle şifreli veritabanının güvenli bir yedeğini bulundurmak gerekir.

Hangi Ücretsiz Yazılımı Önce Kurmalısınız?

Listedeki her program farklı bir sorunu çözüyor. Nereden başlayacağınızdan emin değilseniz günlük alışkanlıklarınıza bakabilirsiniz.

Telefon ile bilgisayar arasında sık sık dosya gönderiyorsanız LocalSend, Windows aramasından memnun değilseniz Flow Launcher, ekran görüntüleriyle çalışıyorsanız ShareX iyi bir başlangıç olabilir.

Sürekli aynı metinleri yazıyorsanız Espanso, önemli dosyalarınız için düzenli bir yedek oluşturmak istiyorsanız Kopia, parola güvenliğinizi artırmak istiyorsanız KeePassXC daha fazla fayda sağlayacaktır.

Video düzenlemeyle uğraşanların LosslessCut, PDF belgeleri üzerinde sık işlem yapanların ise Stirling PDF programına göz atması mantıklı olur.

Ücretsiz Yazılım İndirirken Nelere Dikkat Edilmeli?

Bir programın açık kaynak kodlu veya ücretsiz olması, internette bulunan her indirme bağlantısının güvenli olduğu anlamına gelmez. Özellikle popülerleşen ücretsiz programların adını ve tasarımını taklit eden sahte sitelerle karşılaşılabilir.

Bu nedenle programları mümkün olduğunca projenin resmî internet sitesinden, doğrulanmış GitHub deposundan veya işletim sisteminin güvenilir uygulama mağazasından indirin. “Hızlı indirici” adı altında kendi kurulum yöneticisini sunan üçüncü taraf sitelerden uzak durun.

Kurulum sırasında programın istediği izinleri kontrol etmek ve güncellemeleri düzenli olarak yüklemek de güvenli kullanımın önemli bir parçasıdır.

Sık Sorulan Sorular

Bu programların tamamı gerçekten ücretsiz mi?

Listedeki programların tamamının ücretsiz kullanılabilen resmî veya açık kaynaklı sürümleri bulunmaktadır. Bazı projeler bağış, kurumsal hizmet veya uygulama mağazası sürümü üzerinden gelir elde edebilir. Bu nedenle indirme yaparken projenin resmî ücretsiz dağıtım kanalını kullanmak önemlidir.

Açık kaynak yazılımlar güvenli midir?

Açık kaynak kod, yazılımın topluluk tarafından incelenebilmesine imkân verir ancak tek başına mutlak güvenlik garantisi oluşturmaz. Programı resmî kaynaktan indirmek, güncel tutmak ve özellikle yedekleme ile parola yönetimi araçlarını kullanmadan önce ayarları dikkatli biçimde yapılandırmak gerekir.

Düşük özellikli bilgisayarlarda çalışırlar mı?

Listedeki araçların önemli bölümü tek bir göreve odaklandığı için büyük ve kapsamlı ticari paketlere göre daha hafif çalışabilir. Ancak performans; işletim sistemi, programın yapılandırması, dosya büyüklüğü ve bilgisayarın donanımına göre değişecektir.

Bu programlar yerine çevrim içi siteler kullanılabilir mi?

Basit ve hassas olmayan işlemlerde çevrim içi araçlar daha pratik görünebilir. Buna karşılık özel belgeler, büyük dosyalar ve düzenli olarak yapılan işlemler için bilgisayarda çalışan bir program daha fazla kontrol ve gizlilik sağlayabilir.

Ve..

Gerçekten faydalı bir yazılımın onlarca özelliğe, gösterişli bir arayüze veya pahalı bir aboneliğe sahip olması gerekmiyor. Bazen yalnızca cihazlar arasında dosya gönderen küçük bir program bile her gün birkaç dakikanızı kurtarabiliyor.

LocalSend dosya aktarımını, Flow Launcher bilgisayarda arama yapmayı, Espanso tekrar eden metinleri yazmayı kolaylaştırıyor. LosslessCut video kesme işlemlerini hızlandırırken Kopia önemli dosyalar için daha düzenli bir yedekleme sistemi kurulmasına yardımcı oluyor.

Bu programların ortak özelliği, kullanıcıyı gereksiz hesaplar ve aboneliklerle uğraştırmadan belirli bir sorunu çözmeye odaklanmaları. Bilgisayarınıza rastgele onlarca araç kurmak yerine, günlük kullanımınızda gerçekten karşılaştığınız bir sorunu belirleyip onu çözen programla başlamak en doğru yaklaşım olacaktır.